Uitgebreid zoeken     
 
Home  |   Hulp & Tips  |   Bericht plaatsen  |   Mijn berichten  |   Inloggen  |   Folder  |   Colofon  |   Nieuwsbrief  |   Contact   |   Forum
 
 
Kunstmarktplaats
 
magazine
 
 
plaats bericht wat is kunstzinnig.nl

 
Interviews

Tessa Verder: 'Ernst zit in me'


Magazine » Interviews » Foto, Film & Digitale Kunst



Interviews:Tessa Verder: 'Ernst zit in me'

Ze maakt imposante fotocollages, die je bijna niet kunt beschrijven. Het zijn samengestelde foto's van natuurlandschappen met 'geschilderde elementen' van grote romantische schilders. Ze gooit er hoge ogen mee, en heeft de ene solotentoonstelling na de andere. Sinds enige tijd woont ze in Berlijn. Romantisch: aan de Rummelsburger See, in een reusachtig pand met een zes meter hoog atelier. Kunstzinnig.nl zocht haar op. Wat drijft Tessa Verder tot dit bijzondere werk?

Ze mailde vanuit Berlijn: een interview zou het beste kunnen plaatsvinden in haar atelier. Want daar hangt momenteel, tussen twee exposities door, een groot deel van haar werk. En dat werk moet je gróót zien. Hoe groter hoe beter. Ze stuurt me dan ook na aankomst in Oost-Berlijn direct - met twee punten zelfgebakken perentaart - door naar haar atelier, dat meer weg heeft van een galerie. Strak, licht en wit, met metershoge ingelijste foto's achter glanzend perspex. Tessa zelf, die klein en tenger is, hoort er wonderwel in thuis.



Het was geen woord te veel: de extreme formaten zijn juist voor dit werk van groot belang. Details vallen direct op. Dat ze geschilderde bomen gebruikt uit schilderijen van oude meesters, kun je nu goed zien. Ze monteert ze verbluffend soepel in haar eigen natuurlandschappen. Dat ze geregeld aan tafel zit met grote klanten is dan ook absoluut te snappen: het werk vraagt om statige witte muren en straalt een rustige en tijdloze esthetiek uit. Hoe vervreemdend ook: de waardering voor Tessa Verder zal behoorlijk universeel zijn.

Halverwege de bezichtiging gaat haar telefoon. Ze luistert en antwoordt kort: ‘Youre kidding! Great!!’ Een belangwekkende galerie in Londen heeft haar geselecteerd voor zowel een groepstentoonstelling als voor een uitgebreide solo-expositie komend najaar. Haar vorige grote expositie was in Amsterdam. Vraag aan Tessa: waarom woont en werkt ze in Berlijn sinds zes jaar? Waarom niet, bijvoorbeeld, Parijs? Tessa: 'Daar zijn veelteveel Fransen.'
Heldere lach. De waarheid lijkt prozaïsch. 'Een kennis uit Nederland zei: Berlijn is zo’n leuke stad. Ik vroeg niet eens wat er precies leuk aan was, ik ging gewoon. Ik kende niemand. Ik dacht: eerst maar eens naar ‘die Sprachschule’. Drie keer in de week. Voorwaarde om jezelf prettig te voelen is immers dat je kunt communiceren. Nee, echt prettig voelde ik me inderdaad niet.'

http://www.tessaverder.com/cms/upload/work/traces/Crucifix.570.366.jpg

Achteraf weet ik: het was een vreselijk goede keuze. Berlijn past bij mij. Ik moet dat intuïtief hebben aangevoeld. Wat ik zocht was geografische afstand van Nederland. Mijn relatie was net gestrand na dertien jaar en ik wist: ik moet in alle opzichten opnieuw beginnen. Eerder had ik een half jaar in Londen gewerkt. Dat is eigenlijk te kort. Dan komt het land niet binnen. Of op zijn Duits: dan ben je nicht angekommen. Dus ik zou een jaar blijven.'

‘Ik ben gaan lezen over de geschiedenis van Berlijn, over de romantiek en de verbeelding die ontstond tijdens de industriële revolutie. Ik ging de grote Duitse romantici bekijken, stond op een dag voor het werk van Casper David Friedrich en het was of mijn ogen opengingen. Ik zag: zó voel ik me. Zwei Männer am Meer, schitterend. Het was een schok. Sterker: het was totaal overrompelend. Pas toen begreep ik wat ik in Berlijn te zoeken had. De Duitse romantiek hoort bij mij. Sehnsucht. Ik merk elke dag: het was een ongemotiveerde keuze maar het klopt voor honderd procent dat ik hier zit.'

'Mijn moeder zei: Tes, Berlijn is zo’n zwáre stad. Dat ben ik met haar eens. De Duitse ziel is vol drama. Die ernst zit in me. Ik wil de hele dag door de diepte in, en de wereld om me heen begrijpen. Romantiek is in Duitsland sterk verankerd: die Suche nach der blauen Blume. Zoeken naar het ultieme. Verlangen naar evenwicht, en zoeken naar wortels, grote verbanden en altijd maar weer die vraag: waar kom ik als mens toch vandaan. Ik ben niet iemand die een stamboom gaat uitpluizen maar de drive is misschien wel vergelijkbaar. Het idee dat ik als levend schepsel verbonden ben met vele generaties voor mij en met een heel oude aarde vind ik het grootste wonder dat er is.'

Samen wandelen we langs haar werk. Ze wijst op de fragmenten van de meesters, vaak grote Duitse romantici. Een belangrijk motief uit de romantiek is 'verbondenheid met de natuur'. Tessa: ‘Ik heb die oude schilders hoog. Ik bel stad en land af om toestemming te krijgen, want als ik een element wil gebruiken dan heb ik goed materiaal nodig en moet ik de rechten met de musea regelen. Dat krijg ik altijd voor elkaar. Na de industriële revolutie is nu de digitale revolutie gaande. Ik breng romantiek van toen op een digitale wijze samen met mijn eigen fotografie. Zo zoek ik antwoord op de vraagstukken van nu.'

Het duurde niet lang of ze zocht zelf met haar camera de natuur op. De grootste verbondenheid vond ze in Afrika, allereerst in de woestijn van Namibië. Het levert in haar werk de meest bizarre natuurlandschappen op. Ze monteert rotsen en steenpartijen aan geschilderde bomen met frisse blaadjes, en combineert droge vlaktes met dampige bergen. Romantiek? Ja, maar met een flinke scheut surrealisme. Het bizarre is dat je echt even langer moet kijken om te zien: hé, deze boom is niet gefotografeerd… maar een schilderij. En: hé, een stenig landschap, groeit daar echt zo'n sappige boom??
De montages zijn zozeer een natuurlijke eenheid in vorm en kleur dat de beeldinhoud binnendringt als dikke siroop. Maar de smaak is heerlijk: volle esthetiek, vervreemding en dik aangezette romantiek. Tessa: ' Er zijn momenten dat ik naar mijn eigen werk kijk en de verbondenheid zó sterk voel dat ik hardop zeg: Tes, hou óp… de romantiek druipt ervan af… Maar ik MOET het maken. Het voelt heel erg als een onafwendbare noodzaak.'

Ze pakt een van de vele kunstboeken uit de kast, volgeplakt met gele post its. Ze legt uit: 'Ik hou me niet aan de kunsthistorische grenzen van de romantiek. Ik gebruik alles wat me raakt. De bomen van Ruysdael naast Mauve. Expressioniste Paula Modersohn-Becker naast middeleeuwse kunst.'
Ze kijkt op van Ruysdaels landschappen en lacht haar kenmerkende brede lach. 'Ik kom uit een milieu van ondernemers. Het was dus wel even schrikken voor mijn ouders toen ik fotograaf werd, ze zagen liever dat ik biochemie ging studeren ofzo. Inmiddels begrijpen ze waarom ik doe wat ik doe. En het gekke is, in de realiteit van de dag maakt het weinig uit. Zij zoeken investeerders, ik zoek kunstelementen. Net als zij kan ik heel opgewekt zijn als ik na een half jaar zeuren een stukje schilderij los krijg van Casper Friedrich uit het Landesmuseum in Hannover.'

http://www.tessaverder.com/cms/upload/work/day/Day12.567.445.jpg

We stoppen als vanzelf voor een droge woestijn met dode bomen. Als een stipje in een van die bomen hangt een naakte vrouw over een tak in totale overgave. Het is een zuigend beeld. En niet toevallig: haar 'sleutelwerk'.
Tessa: 'Het was in Namibië. Ik was op reis tijdens dat eerste Berlijnjaar. Relatie uit, het besluit geen opdrachten meer te fotograferen maar alleen vrij werk te maken. En dan steeds opnieuw die vraag: doe ik dit wel goed? Waar ben ik mee bezig? Wat doe ik in Berlijn? Wat zoek ik nu precies?
Ik was aan het strijden. Die dag in de woestijn viel het kwartje. Op het moment dat ik die oude dode bomen zag in die immense vlakte. Die bomen waren al 700 jaar dood. Inderdaad, wáár was ik mee bezig? Ik wist ineens zeker: ik hoef helemaal niets. Ik hoef niet te zoeken... ik hoef maar één ding en dat is mezelf over te geven aan het leven. Ik zag die boom, zag de metafoor en voelde een niet te beschrijven, vitale opwinding.'

'Vaak werk ik met modellen, maar ik was alleen en had geen model bij me. Wel kwamen er wandelaars langs; de bewuste plek ligt aan een natuurroute door Afrika. Ik had mijn camera op statief, alles perfect ingesteld en wachtte op een voorbijganger om op de knop te drukken. Er kwam een stel. De vrouw zei: laat mijn man het maar doen, die is technischer dan ik. Ik gebruik namelijk een technische camera, ook op reis. Ik probeerde uit te leggen dat ik naakt over een tak wilde hangen en liever door een vrouw dan door een man bekeken werd… Naakt over een tak, I love the Dutch, zei de man. Ze snapten er niets van. Maar ze maakten die foto.
Ik had me niet voorbereid. Die tak zat vol splinters, mijn buik later ook. Ik ben in een Namibisch ziekenhuis beland met veel pijn, hoge koorts en ernstige ontstekingen op mijn buik. En het erge was dat achteraf bleek dat mijn lens beschadigd was en de foto technisch niet goed. Ik ben terug gereisd om hem over te maken met een nieuwe lens, een assistent, een pincet en jodium. Dat heb ik ervan geleerd: dat ik op verre reizen altijd pincet en jodium meeneem.'

'Die dag in Namibië betekende een keerpunt. Ik ging down op reis. Nadat ik over die boom had gehangen was ik vol energie.
Ik kan er niet omheen: mijn werk is mijn persoonlijke dagboek. Wie een dagboek maakt doet dat doorgaans om zichzelf te begrijpen. Ik begrijp nu: die moeilijke nieuwe start was ontzettend belangrijk voor me. Ik kwam letterlijk tot mezelf. Mijn nieuwe leven in Berlijn kreeg vorm. Na dat eerste jaar had ik een heleboel kennissen. Maar kennissen zijn helemaal niet interessant. Een mens heeft vrienden nodig. Ik wilde de diepte in met vrienden. Ik besloot om dat in Berlijn te gaan doen. Het was een duidelijke beslissing.'


Of ze aldoor zelf model staat in haar werk? ‘Daar wil ik niet over uitweiden. Soms wel, soms niet. Soms gaat het om pijnlijke poses, die je een model niet kunt aandoen. Op een van mijn foto's hangt een vrouw over een heel scherpe rotspunt heen. Ik merk dat het mensen afleidt als ze weten in welk werk ik zelf model ben. Dan denken ze aan een zelfportret en dat is het niet. Natuurlijk, ik maak persoonlijk werk, en mijn verhaal is uniek. Maar ik heb de ambitie om een universeel gevoel neer te zetten, dat iedereen herkent. Dan doet het er niet toe wie je ziet.'
Recent ging ze nog verder met haar 'romantische motief natuur'. Tessa: 'Steeds vaker laat ik de natuur zónder mens zien. Want ook dan ervaar je de kleinheid van de mens, en het grote verlangen om verbonden te zijn met de natuur. Ik portretteer een rots of een boom alsof het mensen zijn. Bevrijd en verbonden.'

Als je zo’n sterk gevoel van bevrijding hebt, dan moeten strijd en opgeslotenheid haast wel langer en vooral eerder aanwezig zijn geweest? Tessa: 'Klopt. Ik ging naar de foto-academie op mijn 21e, later dan gemiddeld. Daarvoor, in de puberteit, had ik een moeilijke periode en daarom liep ik vertraging op. Meer wil ik daar niet over zeggen, want ook dat leidt de aandacht af van het algemene. Ik was zestien, dol op Mahler en opera, en vol met lastige vragen over leven en dood. Wat ik toen niet zag en nu wel is dat de kern van zulke gevoelens algemeen zijn… en dat ingewikkelde levensvragen niet uniek zijn. Als puber denk je dat je de enige bent, de enige op de hele wereld die strijd levert en knellende vragen heeft. Daarom probeer ik nu mijn eigen heftige gevoelens te veralgemeniseren en breder te trekken.
Ik twijfel vaak of ik mijn persoonlijke verhaal vertel. Misschien is het goed, als voorbeeld. Dat ik in Berlijn op 35-jarige leeftijd helemaal opnieuw begon, heeft mij veel geleerd. Dat proces is inwisselbaar voor andere persoonlijke verhalen. Waar het om gaat is het intense gevoel van verbondenheid. En dat wil ik laten zien. Niet mijn levensverhaal.'

Informatie:

www.tessaverder.com


Prijzen variëren: tussen de 1650 en 17.500 euro (zeer groot formaat).




CategorieFoto, Film & Digitale Kunst
RegioDuitsland
Websitehttp://www.tessaverder.com
Aantal keer bekeken5262
Datum19 juli 2013

  Tell a friend
 

Terug naar Interviews


 
 
57637343 Bezoekers Zakelijk adverteren | Disclaimer | Voorwaarden | Privacy | Persinformatie | In de Media © 2006-2017 Kunstzinnig.nl

94ms