Uitgebreid zoeken     
 
Home  |   Hulp & Tips  |   Bericht plaatsen  |   Mijn berichten  |   Inloggen  |   Folder  |   Colofon  |   Nieuwsbrief  |   Contact   |   Forum
 
 
Kunstmarktplaats
 
magazine
 
 
plaats bericht wat is kunstzinnig.nl

 
Achtergrond

Georgia O'Keeffe: meer dan bloemenmeisje


Magazine » Achtergrond » Kunst voor kinderen





Achtergrond:Georgia O'Keeffe: meer dan bloemenmeisje

Ben je in Amerika en reis je door New Mexico? Stop! Ga even langs bij het Okeeffmuseum. Lees verder voor een analyse van haar werk.

'Ik dwing mensen om te kijken'

Is zij niet dat beroemde bloemenmeisje? Vragen Amerikanen zonder kennis van kunst. Georgia O'Keeffe. Voor kunstkenners een van de meest invloedrijke kunstenaars van de vorige eeuw, voor anderen heeft haar naam vooral die Van Gogh-klank: haar werk is bekend en duur en zonder twijfel mooi. Georgia O'Keeffe. Een schilderes die eind vorige eeuw bijna honderd werd, en een groot eigen museum heeft in Santa Fe (New Mexico).

Er is meer dan alleen de beroemde bloemen. Haar museum laat de meest onvermoede schilderijen zien van het mooiste landschap van Amerika. Georgia O'Keeffe schilderde die natuur van het Amerikaanse Zuidwesten al toen ze als jong volwassen vrouw het gewone leven als tekendocent afwisselde met ruige avonturen. Ze ging in haar eentje of met vriendinnen trekken en kamperen in de natuur in 'the Southwest'. Let wel: begin vorige eeuw, in de eerste (!) feministische golf, waarin nog afgerekend moest worden met Victoriaanse waarden. Dat was toen nogal een daad. Backpackenavant la lettre: het is nauwelijks voor te stellen. Die natuur waarvan ze zoveel hield noemde ze later in haar leven The Faraway. Behalve haar beroemde bloemen biedt de expositie dus ook adembenemende landschappen, rotsen en woestijnen, geschilderd in de modernistische stijl van de vorige eeuw. Kleurig en aantrekkelijk, elegant maar ook ruig.
De beelden zijn een must voor reizigers in Amerika. Want je moet langdurig door de ogen van Georgia O'Keeffe naar het overweldigende landschap kijken om te weten wat ze bedoelt met haar passie voor de natuur. Of zoals ze zelf zei: 'De meeste mensen nemen de tijd niet om natuur ook echt te zien. Ik dwing mensen te kijken, of ze nu willen of niet. Ik wil dat ze zien wat ik zie.'

Wat ze dan zag? The Faraway.
Hoe zou je dat vertalen? Het was in elk geval niet zomaar een mooi plekje 'ver weg'... De oneindigheid en de weidsheid ? Het leven? De liefde? De 'eenzaamheid' of 'onaanraakbaarheid'? Je kunt er met hulp van Georgia's eigen woorden eindeloos over filosoferen. Behalve een groot aantal schilderijen liet Georgia namelijk duizenden brieven na, waarin ze haar opvattingen over kunst en natuur  keer op keer onder woorden brengt. Ze schreef de brieven aan vrienden en aan haar echtgenoot, de beroemde fotograaf en kunsthandelaar Alfred Stieglitz. Want hoewel Georgia en Alfred doorgaan voor het meest invloedrijke kunstpaar van Amerika, waren ze weinig samen. Georgia zat meestal in haar geliefde 'faraway' en hij verkocht kunst in New York. Een eenzaam leven? Absoluut, blijkt uit haar brieven. Alleen al aan Stieglitz schreef ze er meer dan 5000. Maar het was een prettig leven, het was het leven dat ze zocht. Weliswaar zonder kinderen, met een man op afstand, een klein aantal goede vrienden in de buurt, en uitsluitend omringd door papier om op te schrijven en doek om op te schilderen.

'Ik heb de wereld een vrouw gegeven'

Het begint al op haar achtste. Georgia O'Keeffe wordt geboren als dochter van een welgestelde boerenfamilie op de 'sunprairie',  in Wisconsin. Georgia is als kind al verslingerd aan de natuur en wil maar één ding: kunst. Op haar zestiende heeft ze al honderden privélessen achter de rug en is ze een ervaren schilderes, die alles kan tekenen en schilderen wat ze maar wil. Ze volgt diverse kunstacademies en loopt daarna tot haar verbazing tegen een 'glazen plafond' aan, ook al 'avant la lettre'. Want: minder getalenteerde mannen worden probleemloos gearriveerde kunstenaars, terwijl zij de status van veelgevraagd tekendocente krijgt. Gevolg is dat ze les gaat geven in Texas en in Virginia op de universiteit. Prestigieus, dat wel. Maar doorbreken in de kunstwereld lukt niet. Tussen haar lessen door begint ze met haar beroemde kampeertochten in de Palo Duro Canyon. In hedendaagse termen zou je kunnen zeggen: ze is een onafhankelijke vrouw met een avontuurlijke geest. Maar uit haar correspondentie (in deze tijd waren dat brieven aan haar studievriendin Anita Pollizer) blijkt dat ze ook zichzelf als buitenstaander beschouwt, en zich realiseert dat haar ongebreidelde passie voor de natuur uniek is.
Het is trouwens deze Anita, met wie ze ook wel samen kampeert, die achter haar rug om een paar schilderijen aanbiedt aan een vooraanstaande galerie in New York. Daarmee hoopt ze haar vriendin toch nog in het kringetje van mannelijke kunstenaars te duwen. De internationaal bekend staande galeriehouder Stieglitz exposeert voorzichtig tien werken in 1916. Na enthousiaste reacties biedt hij haar een solo aan in 1917. Dat is de ommekeer. Georgia is dertig, niet jong meer, maar haar expositie is een doorslaand succes. Stieglitz, op dat moment dé cultuurpaus van New York, telt zijn zegeningen. Het ecomisch tij zit tegen, zijn galerie heeft het zwaar en dan spreekt hij de gedenkwaardige woorden uit: 'Ik ben bijna failliet... maar ik heb de wereld een vrouw gegeven.'

Gloedvolle liefdesbrieven

Stieglitz, 23 jaar ouder dan Georgia, wordt in de jaren hierna smoorverliefd op de eigenzinnige kunstenares. Hij breekt met zijn vrouw, gaat in zijn galerie wonen en probeert uit alle macht Georgia naar New York te lokken met barokke liefdesbrieven. Maar zij leidt een tevreden bohemienleven in het zuiden. Waar ze trouwens in de conservatieve dorpsgemeenschappen als overtuigd pacifiste  wel wat vreemd wordt aangekeken. Maar dat maakt haar niets uit - het enige dat haar interesseert is de natuur in combinatie met de kunst.
Aanvankelijk schrijft ze Stieglitz slechts gloedvolle liefdesbrieven retour. Maar toch: ze komt naar hem toe. Schoorvoetend verruilt ze haar paradijs voor een appartementje in Manhattan, waar ze stug doorschildert. Stieglitz begint haar (naakt) te fotograferen. Het zijn experimentele foto's, die een paar jaar later als hij ze schaamteloos exposeert, een hoop ophef zullen veroorzaken. Na Stieglitz' scheiding gaat het paar samenwonen.
Pas halverwege de 'roaring twenties' breekt het goede leven aan. Aan geld nu geen gebrek meer, dus betrekken ze samen een appartement op de dertigste verdieping van het Shelton Hotel in New York. Daar, bovenin de skyline, met een spectaculair uitzicht op de stad, schildert ze voort aan haar meest beroemde werken: de elegante, uitvergrote bloemen. Soms schildert ze zelfs de stad.  Of zoals ze zegt: 'Ik schilder New York niet zoals New York ís, maar zoals ik New York vóel.'
Sommige kunsthistorici vinden het bijzonder dat Georgia's meest geslaagde bloemschilderijen uitgerekend geschilderd zijn in het drukke New York. Maar zelf wijdt ze dat aan concentratie en contemplatie. Immers, zo vindt ze: kunst kost tijd. Om te maken, om te kijken, te bestuderen en om te begrijpen. Zelfs vergelijkt ze kunst met vriendschap: je moet er bewust tijd aan besteden en gericht nieuwsgierig naar zijn. En bij goede vrienden en dito kunstwerken gaat dat vanzelf: ze roepen dat op en dwingen het af.
Met enige ironie roept ze dan ook dat ze de altijd drukke New Yorkers met haar onontkoombare bloemen wil dwingen om te kijken. Het lukt. Haar bloemen dwingen jaar in jaar uit aandacht af en vinden voor veel geld hun weg. Stieglitz maakt naam als (experimenteel) fotograaf. Hij kiest - bijna obsessief - voortdurend zijn Georgia als model. Samen voeren ze lange jaren de stadse kunstscène aan.

Schilderen met zonlicht

Kleine minpuntjes: Georgia heeft een kinderwens, maar Stieglitz vindt een kind niet bij hun levensstijl passen. En Georgia mist de natuur, wil naar het zuiden, maar Stieglitz houdt niet van reizen dus moet ze het in de weekends doen met het buitenhuis van Stieglitz' familie bij Lake George vlak bij New York. Volgens veel publicisten is Alfred Stieglitz een egocentrisch maar charmant man, die graag de touwtjes in handen heeft. Hij is weliswaar dol op zijn getalenteerde vrouw - maar haar wensen zijn ondergeschikt aan de zijne. Verhuizen naar het zuiden zou een leven zonder Stieglitz betekenen. Georgia besluit tot een compromis en reist in 1929 gewoon met een vriend naar New Mexico. Ongebruikelijk in die tijd - maar wel helemaal zoals ze is: onafhankelijk van geest. Dit toevallige bezoek, meer een zomervakantie, verandert echter voor de tweede keer haar leven. Nu ze dan eindelijk oog in oog staat  met het landschap van New Mexico is ze niet meer te houden: ze moet en zal naar het zuiden.

Vanaf dat moment verblijft ze ieder jaar de zomer in New Mexico in Ghost Ranch, tot de dag van vandaag een lokkertje voor O'Keeffe-aanbidders zowel als voor natuurliefhebbers. Ze koopt een auto (een Ford), later een huis, rijdt en struint naar volle tevredenheid op haar eentje rond, en schrijft en schildert vol overgave aan haar 'Faraway'. Haar werk wordt abstracter, evenals haar bespiegelingen in tekst. Ze schrijft eindeloos over  de weidsheid van de wereld, de gevoelens van oneindigheid en 'velden in het maanlicht'. Een bekende one-liner over haar werk is dat ze niet schildert met verf - maar met zonlicht. Wel gaat ze iedere winter terug naar Stieglitz, die echter al in 1946 overlijdt. Een paar jaar na zijn dood gaat ze permanent in New Mexico wonen en maakt ze geen deel meer uit van het stadse sociale leven. Mensen herinneren zich uit die tijd een afstandelijke vrouw, altijd gekleed in het zwart, alleen wonend in een huis in de woestijn.

O'Keeffe Country

 In de jaren zestig - ze is dan toch al in de zeventig - reist ze door Azië en begint ze als een jonge meid aan haar 'rafting trips' op de Colorado River, teneinde de Glen Canyon te ontdekken. Het lijkt wel alsof er geen einde komt aan haar energie. Haar productie is gigantisch. De overweldigende landschapsschilderijen die ze maakt van Noord New Mexico maken dat het gebied in de wandeling 'O'Keeffe Country' is gaan heten: in de kunstwereld én in de reiswereld een begrip.

Haar leven eindigt glorieus. Met twee feministische periodes in haar carrière is ze meer dan eens uitgeroepen tot 'de meest invloedrijke vrouw uit de kunstgeschiedenis'. Van twee presidenten (Ford en Reagan) krijgt ze een lintje. Helaas verliest ze als ze halverwege de tachtig is een groot deel van haar gezichtsvermogen. Maar ze gaat stug door. Ze blijft schilderen tot vlak voor haar dood op haar achtennegentigste.  Met hulp van een bevriende kunstenaar-assistent, dat wel.

 

www.okeeffemuseum.org

 

 

 




CategorieKunst voor kinderen
RegioBelgië
Websitehttp://www.okeeffemuseum.org
Aantal keer bekeken4276
Datum6 februari 2015

  Neem contact op met REDACTIE
 
  Tell a friend
 

Terug naar Achtergrond


 
 
56744946 Bezoekers Zakelijk adverteren | Disclaimer | Voorwaarden | Privacy | Persinformatie | In de Media © 2006-2017 Kunstzinnig.nl

78ms